Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (MSKÜ) Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Merkezi Müdürü Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, Marmara kıyıları için kapsamlı tsunami risk haritaları geliştirdi. Özellikle Silivri açıklarındaki 6,2 büyüklüğündeki deprem sonrası yapılan çalışmalar, olası bir depremin ardından yaşanabilecek tsunami etkilerini öngörüyor.
Hazırlanan haritalar, kıyı bölgelerinde 5, 10 ve 20 metrelik deniz taşkınlarının etkileyebileceği alanları detaylı şekilde ortaya koyuyor. Ayrıca tsunami dalga yüksekliği, heyelan riski, gelgit etkileri ve karasal taşkınlar gibi birçok faktör birlikte değerlendiriliyor.
Doç. Dr. Özçelik, çalışmanın amacını şu şekilde özetledi: “Bu haritalar, hem afet öncesi alınacak önlemleri planlamak hem de afet sonrası müdahale süreçlerini daha etkili kılmak için geliştirildi.”
Özellikle Düşük Eğimli Kıyı Alanları Tehlike Altında
Çalışmaya göre, düşük eğimli kıyı bölgeleri tsunami etkilerini daha yoğun hissedecek. Marmara’nın iç koyları, Haliç ve Boğaz çevresi ise nispeten daha sınırlı etkilenebilecek. Bu farklılık, önlem alınacak bölgelerin önceliklendirilmesi açısından büyük önem taşıyor.
Özçelik ayrıca, bu risk haritalarının yalnızca resmi kurumlar için değil, bireyler için de hazırlanmış olduğunun altını çizdi. Vatandaşların, kendi yaşam alanlarına yönelik tsunami risklerini öğrenerek bireysel önlemler geliştirebileceği vurgulandı.
Risk Haritalarında Japon Teknolojisi Kullanıldı
Risk haritalarının hazırlanmasında, Japonya Uzay ve Havacılık Dairesi tarafından geliştirilen İleri Yer Gözlem Uydusu (ALOS) verilerinden faydalanıldı. Bu sayede, klasik topoğrafik haritalardan farklı olarak, şehir içi yapılar ve detaylar da dikkate alındı.
Bu model, özellikle yoğun yapılaşmanın olduğu şehirlerde, afet sonrası zarar tahminlerinin daha doğru yapılmasını sağlıyor. Bu teknoloji kullanılarak oluşturulan haritalar, Marmara’da yaşayan herkes için yol gösterici bir kaynak olma niteliği taşıyor.
